20 ایده ی بازاریابی عملیاتی، برای کسب و کارهای خرد و متوسط

به قلم سعید کسرائی نیا – بیزینس کوچ، مشاور کسب و کار و متخصص توسعه و هک رشد

در دنیای پر ترافیک و شلوغ امروز دیده شدن و جذب مشتری دغدغه مشترک همه ی کسب و کارها و تولید کنندگان است. در شرایطی که هزینه ها افزایش چشم گیری داشته یکی از راه های سود ده نگاه داشتن یک بیزینس افزایش فروش است و این مهم اتفاق نمی افتد مگر با فعال سازی چرخه جذب مشتریان جدید و افزایش فروش به مشتریان قبلی که این خود مستلزم انجام تبلیغات مستمر است. اما اگر کمی دنبال موضوع تبلیغات و بازاریابی رفته باشید حتما به چالش تأمین منابع مالی برخورد کرده اید و شاید کمی از تصمیم خود عقب نشینی هم کرده باشید.

این فقط چالش شما نیست، اکثر کسب‌وکارهای خرد و متوسط مانند فروشگاه ها، اصناف، شرکت‌های نوپا یا متوسط و استارتاپ ها اغلب با محدودیت بودجه برای تبلیغات مواجه هستند. اما سئوال مهم اینجاست که چه باید کرد؟

همان‌طور که فیلیپ کاتلر (پدر علم بازاریابی نوین) اشاره می‌کند، بازاریابی فقط هزینه نیست؛ بلکه سرمایه‌گذاری روی ایجاد ارزش و ارتباط با مشتری است. من می خواهم در این مقاله به 20 ایده ی کم‌هزینه و عملیاتی بپردازم که چرخه جذب مشتری و فروش شما را متحول می کند.

20 ایده و راهکار بازاریابی عملیاتی و کم هزینه

کارت ویزیت خلاقانه

کارت ویزیت مدتی است فراموش شده و برخی آن را جدی نمی گیرند اما یک کارت ویزیت ساده با طراحی‌ خلاقانه، می‌تواند تصویری ماندگار از برند شما ایجاد نماید. استفاده از رنگ‌های هویت بصری کسب‌وکارتان و درج QR کد برای هدایت به شبکه‌های اجتماعی یا سایتتان، هزینه‌ای اندک اما اثرگذاری بالا دارد. پیشنهاد می کنم کارت ویزیت خود را چاپ کنید و همیشه تعدادی را به همراه داشته باشید.

تبلیغ دهان به دهان

شاید بهترین و موثرترین روش تبلیغات همین تبلیغ ویروسی یا دهان به دهان باشد. بی شک وفادارترین مشتریان شما بهترین سفیران برند شما هستند. شما با ارائه خدمات مطلوب و درخواست ساده از مشتریان برای معرفی شما، می‌توانید بازاریابی دهان‌به‌دهان ایجاد کنید که یکی از مؤثرترین ابزارهای جذب مشتری است. می توانید برای افزایش اثربخشی تعدادی کارت ویزیت یا کارت معرفی تخفیف دار هم چاپ کنید و در اختیار آن ها قرار دهید.

حضور در شبکه‌های اجتماعی

امروز اینستاگرام، تلگرام، ایتا و واتس اپ به محلی متراکم از مخاطبین و مشتریان بالقوه شما تبدیل شده است و شما حتی اگر بودجه تولید محتوا هم ندارید، با فعالیت منظم و یک گوشی موبایل معمولی می توانید سهم خوبی را از این بسترها به خود اختصاص دهید. محصولات خود را معرفی کنید، از روزمرگی های کاریتان بگذارید، تجربه مشتریانتان را به اشتراک بگذارید و تعامل و ارتباطی هدفمند با مشتریان برقرار کنید. کار در شبکه های اجتماعی سخت نیست فقط استمرار می خواهد. اما اگر بتوانید بودجه ای برای تولید محتوا معین کنید حتما می توانید سهم از بازار خود را بسیار افزایش دهید.

ثبت در نقشه‌

قرار گرفتن در Google Maps یا نقشه‌های داخلی مثل بلد و نشان، باعث می‌شود مشتریان محلی راحت‌تر و سریع تر شما را پیدا کنند. این روش هزینه ای ندارد اما برای کسب‌وکارهای حضوری حیاتی و موثر است. اگر خودتان توانایی این کار را ندارید می توانید از یک نفر دیگر در تیم یا اعضای خانواده کمک بگیرید.

محتوای کوتاه آموزشی بسازید

شما می توانید با یک گوشی، پایه ای ساده و میکروفنی ارزان محتوای ساده ی آموزشی بسازید و در شبکه های اجتماعی منتشر نمایید؛ در این دنیای پر ترافیک محتواهای آموزشی که کوتاه و دارای نکات ارزشمند باشند بسیار برای مخاطبین مفید هستند و مورد استفاده قرار می گیرند. مثلاً یک نانوایی می‌تواند ویدئوی آموزشی درباره روش نگهداری نان تهیه کند، یا یک شرکت ساختمانی از نکات مهمی که هنگام خرید ساختمان باید به آن توجه کنید بگوید، یا یک فروشگاه زنجیره ای از روش نگهداری و یا مصرف برخی محصولات محتوا تولید کند.

با کسب وکارهای مکملتان شبکه سازی کنید

شما می توانید با کسب و کارهای مختلف تعامل و همکاری داشته باشید و مشتریانی را بهم معرفی نمایید. با کسب و کارهای فعال در محله یا محدوده خود یک شبکه شوید و یا کسب و کارهای مکمل خود در زنجیره ارزش را شناسایی کنید. به عنوان مثال یک قنادی می‌تواند با کافی‌شاپ محله همکاری کند یا یک هایپرمارکت با پروتئینی محله تعامل داشته باشد. همچنین شما می توانید اگر فروشنده محافظ برق هستید به فروشندگان لوازم خوانگی متصل شوید و بخواهید شما را به مشتریانشان معرفی کنند. این همکاری های دوسویه، هزینه ندارد اما دسترسی به مشتریان جدید ایجاد می‌کند.

از سامانه های پیامک تبلیغاتی استفاده نمایید

امروز با کم شدن میزان پیامک های تبلیغاتی فرصت خوبیست از این ابزار بهره ببرید و با هزینه ای کم در مسیر تبلیغات گام بردارید. ارسال پیامک های تخفیف دار به مشتریان قدیمی یا اطلاع‌رسانی درباره محصولات جدید، هزینه کمی دارد اما نرخ بازگشت بالایی ایجاد می‌کند.

تبلیغات محیطی ارزان

شاید شما نتوانید در سطح شهر از بیلبوردها یا پل های هوایی برای معرفی خود استفاده نمایید اما با هزینه هایی اندک می توانید از سازه های اسپیسی و داربستی یا فرصت تبلیغات در پمپ های بنزین و گاز استفاده نمایید و در شهر بهتر دیده شوید. گاهی هم می توانید از دیوارهای محله یا شیشه های نانوایی ها و سوپرمارکت ها و سایر مکان های شلوغ برای نصب یک پوستر ساده استفاده نمایید و توجه بسیاری را جلب کنید.

بسته‌بندی خلاقانه داشته باشید

امروزه بسته‌بندی تنها محافظ کالا نیست؛ بلکه فرصتی برای تبلیغ برند و جلب توجه مخاطبین است. درج پیام های خاص و ارزش آفرین یا لوگوی کسب‌وکار روی بسته‌بندی، تجربه‌ای مثبت ایجاد می‌کند و شما این فرصت را دارید تا با کمی خلاقیت در هر مکانی چشم ها را به سمت محصول خود بکشانید و در ذهن ها اثری را ثبت نمایید.

بازاریابی ارجاعی (Referral)

به مشتریان وفادارتان پیشنهاد دهید اگر دوست یا آشنایی معرفی کنند، تخفیف یا هدیه دریافت می کنند. این روش انگیزه مضاعف برای معرفی مشتری جدید ایجاد می‌کند. فقط ضروری است یک سازوکار درست برای آن طراحی نمایید.

بروشور یا تراکت چاپ کنید

شاید بعد از خواندن تیتر بگویید چه کسی در این دنیای دیجیتال سراغ چاپ می رود! اتفاقا نکته مهم همینجاست که شما می توانید از این ظرفیت استفاده کنید و راحت تر به چشم بیایید. قطعا من هم موافقم پخش تراکت کورکورانه تأثیری ندارد، اما اگر بروشور یا تراکت با طراحی حرفه‌ای و خلاقانه در مکان‌های مناسب توزیع کنید، نتیجه‌بخش خواهد بود.

رویداد یا ورکشاپ برگزار نمایید

یکی از ابزار های موثر و پربازه برگزاری رویداد یا دوره های آموزشی کوتاه می باشد. برگزاری یک جلسه آموزشی رایگان یا رویداد کوچک در فروشگاه یا یک سالن کوچک می‌تواند مشتریان جدید را جذب کند و تعامل حضوری با برند ایجاد نماید.

شرکت در نمایشگاه‌ها

در همه ی شهرها و مناطق نمایشگاه هایی مرتبط با کسب و کارشما برگزار می شود، برنامه ریزی نمایید تا در آن ها حضوری موثر و پرنشاط داشته باشید. شرکت در نمایشگاه‌ها به شما فرصت می‌دهد مستقیماً با مشتریان تعامل و برند خود را معرفی کنید.

سایت‌ها و اپلیکیشن های آگهی رایگان

ثبت محصولات و خدمات در پلتفرم‌های رایگانی مثل دیوار یا شیپور باعث افزایش دیده‌شدن و فروش شما می شود. فقط کافیست چند نوبت این کار را انجام دهید و ایرادات نگارش پیام خود را پیدا نمایید.

تبلیغات چاپی و هدایای تبلیغاتی خلاقانه

همیشه دادن هدیه حس خوبی را ایجاد می کند و شما می توانید در تعداد محدود یکسری هدایا مانند تقویم، لیوان، خودکار، پاوربانک، فلش، دفترچه با نام برندتان را سفارش دهید و به مشتریان یا مخاطبین خود هدیه دهید. هدیه دادن، یادآوری مداوم برند شماست.

سمپلینگ یا فریمیوم

اگر محصولی دارید که می توانید بخش کوچکی را برای تست به مشتری بدهید و یا خدماتی ارائه می کنید که می توانید بخش از آن را رایگان عرضه کنید حتما به سمپلینگ و فریمیوم توجه ویژه نمایید. ارائه نمونه رایگان باعث می‌شود مشتری قبل از خرید تجربه مثبتی داشته باشد و به شما و محصول یا خدماتتان اعتماد کند.

بازاریابی مستقیم یا حضوری

یکی از موثرترین روش های تبلیغات و جذب مشتری جدید بازاریابی حضوری است. شما می توانید با استخدام یک نیرو (حتی موقت) به سراغ مخاطبین و مشتریان بالقوه بروید و از طریق صحبت مستقیم و معرفی محصولات یا خدمات، روشی مؤثر و کم‌هزینه را تجربه نمایید.

طراحی مسابقه در شبکه‌های اجتماعی

یکی از روش های موثر و رایگان تبلیغات استفاده از ظرفیت پیج های شخصی مشتریانتان است. پیج هایی با فالوورهای پایین اما میزان توجه و اعتماد بسیار بالا که می تواند در معرفی شما بسیار موثر باشد. شما می توانید با اجرای یک مسابقه ساده مثل «بهترین عکس با محصول ما» باعث افزایش تعامل و دیده‌شدن برندتان شوید و یا از آن ها بخواهید تجربه شان از همکاری با شما را به اشتراک بگذارند.

ویترین و تابلویتان را جذاب کنید

اگر در یک خیابان شلوغ هستید روزانه هزاران نفر از جلو فروشگاه یا شرکت شما عبور می کنند و بی شک تابلو و ویترین شما می تواند در ایجاد آگاهی از برند و جذب مشتریان جدید موثر باشد. بی شک ظاهر فروشگاه اولین برداشت مشتری است و طراحی ویترین خلاقانه، حتی ساده، می‌تواند جذب‌کننده باشد.

ارتباط مستقیم با مشتریان در پیام‌رسان‌ها

در دنیای آنلاین امروز مشتریان شما روزانه در تلگرام، ایتا یا واتس اپ فعالیت می کنند و اگر می خواهید روی آن ها اثر بگذارید برخی محصولات یا محتواهای ارزشمند خود را برایشان به صورت شخصی ارسال نمایید. همچنین می توانید یک کانال ایجاد نمایید اما حتما روش ارسال خصوصی موثر تر است. فقط مراقبت کنید تا حس مزاحمت ایجاد نکنید و ماهی یکی دوبار این روش را انجام دهید. دریافت نسخه پریمیوم تلگرام و استفاده از ظرفیت استوری در واتس اپ هم می تواند کمک کننده باشد.

جمع‌بندی

بازاریابی و تبلیغات برای کسب‌وکارهای کوچک نیازی به بودجه‌های کلان ندارد و می شود با کمی خلاقیت و حوصله چرخه تولید مشتری را ایجاد کرد، مهم آن است به بهانه ی بالا بودن هزینه ها یا کمبود بودجه موضوع تبلیغات را نادیده نگیرید. همان‌طور که می دانید، بازاریابی یعنی خلق ارزش برای مشتری و ایجاد رابطه پایدار. با اجرای بخشی از این 20 ایده، حتی در مقیاس محدود، می‌توانید اعتماد و وفاداری مشتریان را افزایش دهید و مشتریان جدیدی را به مجموعه خود بیفزایید. کافی است از امروز یک روش را انتخاب کنید و گام‌به‌گام جلو بروید؛ نتیجه آن را در رشد کسب‌وکار خود خواهید دید.ف